Gepubliceerd op 27 juni 2026 · Bijgewerkt op 27 juni 2026
Bodemattest bij de verkoop van uw woning in Vlaanderen: procedure, kosten en types
Bij de verkoop van een woning in Vlaanderen is het bodemattest een verplicht document. Zonder geldig bodemattest kan de notaris de akte niet verlijden. Toch weten veel eigenaars niet hoe ze het moeten aanvragen, hoe lang het duurt en wat de gevolgen zijn als het perceel als verontreinigd geregistreerd staat. In dit artikel leggen we de volledige procedure uit — inclusief de kosten, de verschillende types en wat u kunt doen als uw bodemattest problemen aantoont.
Wat is een bodemattest en waarom is het verplicht?
Een bodemattest is een officieel document dat de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) uitreikt. Het vermeldt of een perceel al dan niet geregistreerd staat als een risicogrond en wat de vastgestelde bodemtoestand is.
De verplichting is verankerd in het VLAREBO (Vlaams Reglement betreffende de Bodemsanering en de Bodembescherming). De wet bepaalt dat bij elke overdracht van een onroerend goed in Vlaanderen een geldig bodemattest beschikbaar moet zijn. De notaris is verplicht dit document op te vragen en de inhoud ervan mee te delen aan de koper vóór het verlijden van de akte.
Een risicogrond is elk perceel waarop ooit een activiteit heeft plaatsgevonden die mogelijke bodemverontreiniging veroorzaakt. Klassieke voorbeelden:
- Vroegere tankstations of stookolietanks
- Voormalige chemische wasserijen of droogkuiserijen
- Voormalig industrieel gebruik (metaalbewerking, verfproductie)
- Opslag van gevaarlijke stoffen
- Voormalige gasfabrieken of electriciteitsinstallaties
Voor de meeste woonpercelen in Antwerpen is er geen risicoactiviteit bekend en levert het bodemattest een 'schone' verklaring op.
Hoe vraagt u een bodemattest aan bij OVAM?
U vraagt het bodemattest aan via het officiële digitale loket voor vastgoedinformatie in Vlaanderen. Sinds 1 januari 2026 verloopt de aanvraag via het Vastgoedinformatieplatform (VIP) op vastgoedinformatieplatform.vlaanderen.be. De procedure verloopt in enkele stappen:
- 1.Meld u aan met uw e-ID of itsme
- 2.Zoek het perceel op via adres of perceelnummer
- 3.Vraag het bodemattest aan en betaal de vergoeding digitaal
- 4.Ontvang het bodemattest in uw digitale omgeving
Termijnen: de wet voorziet twee verwerkingstermijnen afhankelijk van de beschikbare gegevens:
Voor de meeste gewone woonpercelen zonder industrieel verleden ontvangt u het attest binnen 14 kalenderdagen.
Belangrijke regel: alleen de eigenaar van het perceel, of iemand met een aankoopbelofte (compromis), kan een bodemattest aanvragen. Als potentiële koper kunt u geen bodemattest aanvragen voor een woning die u nog niet heeft gekocht. Dat is de taak van de verkoper of de notaris.
Als u niet in staat bent het bodemattest digitaal aan te vragen, kunt u een papieren aanvraag indienen via OVAM in Mechelen. De behandelingstermijn is in dat geval langer.
Hoeveel kost een bodemattest in 2026?
OVAM rekent een vaste vergoeding aan per aangevraagd bodemattest. De tarieven worden periodiek aangepast via het besluit van de Vlaamse Regering.
In 2026 betaalt u voor een standaard bodemattest van één volledig woonperceel €73,05: de OVAM-retributie van €67 (vrij van btw) plus de VIP-platformvergoeding van €5 (€6,05 incl. 21% btw). Sinds 1 januari 2026 verlopen de aanvraag en de betaling verplicht via het Vastgoedinformatieplatform (stand juni 2026). Dit is een vergoeding voor de administratieve verwerking — niet voor een eventueel bodemonderzoek ter plaatse.
Belangrijke nuance: als uw perceel als risicogrond geregistreerd staat, kan OVAM een aanvullend oriënterend bodemonderzoek vereisen vóór u kunt verkopen. De kosten van zo'n bodemonderzoek — uitgevoerd door een erkend bodemsaneringsdeskundige (BSD) — variëren van €1.500 tot €5.000 of meer, afhankelijk van de omvang van de site.
Als het bodemonderzoek aantoont dat er verontreiniging is die sanering vereist, loopt de kostprijs aanzienlijk hoger op. Dit is echter een situatie die bij de overgrote meerderheid van woonpercelen niet speelt.
Welke informatie staat in een bodemattest?
Een bodemattest vermeldt de volgende informatie:
- Of het perceel al dan niet voorkomt in het grondeninformatieregister van OVAM
- Of er een risicoactiviteit bekend is op het perceel
- Of er een bodemonderzoek is uitgevoerd en wat de conclusie was
- Of er bodemsaneringswerken zijn uitgevoerd of lopend zijn
- Of er gebruiksbeperkingen gelden voor het perceel
Een 'schoon' bodemattest — waarbij het perceel niet in het risicoregister staat en er geen verontreiniging is vastgesteld — bevat weinig meer dan een bevestiging dat er geen informatie is die op een probleem wijst. Dat is het geval voor de meeste woonpercelen.
Een problematisch bodemattest kan vermelden dat er een oriënterend of beschrijvend bodemonderzoek werd uitgevoerd, dat er verontreiniging werd vastgesteld en welke stoffen werden gedetecteerd. In dat geval zijn er gevolgen voor de verkoop.
Wat als het bodemattest een risico of verontreiniging aangeeft?
Als OVAM het perceel heeft geklasseerd als risicogrond of als er bij een eerder bodemonderzoek verontreiniging is vastgesteld, zijn er meerdere pistes:
Als er nog geen bodemonderzoek is gebeurd, vereist de wet dat er een oriënterend onderzoek plaatsvindt vóór de overdracht. Een erkend bodemsaneringsdeskundige voert dit uit. Doel: nagaan of de verontreiniging al dan niet de drempelwaarden overschrijdt.
Als het oriënterend onderzoek uitwijst dat de verontreiniging significanter is, volgt een uitgebreid beschrijvend onderzoek. Dat brengt de omvang en de risico's in kaart.
Als sanering noodzakelijk is, moeten er bodemsaneringswerken worden uitgevoerd. Dit kan de verkoop vertragen en aanzienlijke kosten met zich meebrengen. De verplichte partij voor sanering is de eigenaar — niet de potentiële koper.
In bepaalde gevallen kan een verontreinigd perceel toch overgedragen worden, mits de koper op de hoogte is en er een overdrachtsattest werd opgesteld door een erkende BSD. De OVAM geeft toestemming voor de overdracht via dit attest.
Voor de verkoper is het cruciaal dit vroegtijdig te onderzoeken. Wacht u tot het compromis ondertekend is om het bodemattest op te vragen, dan riskeert u een vertraging van weken of maanden.
Bodemattest en verkoop aan wijkopenpanden.be
Bij een verkoop aan wijkopenpanden.be bezorgen wij alle attesten, inclusief het bodemattest, op eigen kosten. U hoeft geen OVAM-aanvraag te doen — wij coördineren dit in samenwerking met de notaris.
Als het bodemattest van uw perceel een risicogrond aangeeft, bespreken we dit transparant met u. We werken samen met erkende bodemsaneringsdeskundigen en kennen de procedure. In de meeste gevallen is het probleem kleiner dan gevreesd — en wij zijn bereid ook dergelijke panden over te nemen, mits de situatie duidelijk is.
Wilt u een vrijblijvend bod ontvangen?
Wij reageren binnen 2 uur — ook in het weekend.